Kiedy zgłosić się z dzieckiem do psychologa?

Nie jesteście w tym sami — zdrowie psychiczne dzieci w liczbach

Wielu rodziców odkłada decyzję o wizycie, bo zakłada, że „inne dzieci tak nie mają”. Dane mówią co innego.

Według Światowej Organizacji Zdrowia jedno na siedmioro dzieci i nastolatków w wieku 10–19 lat doświadcza zaburzenia psychicznego, co odpowiada 15% globalnego obciążenia chorobami w tej grupie wiekowej.^[1]

Najczęstsze są zaburzenia lękowe — dotyczą około 4,1% dzieci w wieku 10–14 lat i 5,3% nastolatków w wieku 15–19 lat. Depresja występuje u około 1,3% młodszych i 3,4% starszych nastolatków.^[1]

Sygnały, które warto potraktować poważnie

Pojedynczy trudny tydzień to jeszcze nie powód do niepokoju. Uwagę zwróć wtedy, gdy zmiana utrzymuje się kilka tygodni, narasta albo utrudnia dziecku codzienne życie.

W emocjach

• utrzymujący się smutek, przygnębienie, płaczliwość;
• silny lęk, zamartwianie się, lęk przed szkołą lub rozstaniem;
• wybuchy złości nieadekwatne do sytuacji;
• mówienie o sobie źle: „jestem głupi”, „nikt mnie nie lubi”.

W zachowaniu

• wycofanie — rezygnacja z rzeczy, które wcześniej sprawiały radość;
• unikanie szkoły lub kontaktów z rówieśnikami;
• zachowania agresywne lub autoagresywne;
• cofnięcie się w rozwoju (np. powrót moczenia nocnego u starszego dziecka).

W ciele i codziennych rytmach

• problemy ze snem — trudność z zasypianiem, koszmary, budzenie się w nocy;
• nawracające bóle brzucha lub głowy bez przyczyny medycznej;
• wyraźna zmiana apetytu lub masy ciała.

W szkole i relacjach

• nagły spadek wyników mimo starań;
• powtarzające się uwagi i konflikty;
• brak przyjaciół, izolowanie się, sygnały odrzucenia przez rówieśników.

Kiedy nie czekać ani dnia

Są sytuacje, w których po pomoc trzeba zgłosić się natychmiast — nie „przy najbliższej okazji”:

• dziecko mówi, że nie chce żyć, albo sygnalizuje myśli samobójcze;
• widzisz ślady samookaleczeń;
• dziecko doświadcza przemocy — w domu, w szkole lub w internecie;
• nastąpiła gwałtowna, niepokojąca zmiana zachowania.

To nie znaczy, że zawiodłaś jako rodzic

Najczęstsza bariera to nie brak czasu ani pieniędzy — tylko wstyd i poczucie winy. Tymczasem zgłoszenie się po pomoc jest przejawem uważności, a nie porażki. Podobnie jak z gorączką: nie diagnozujemy dziecka sami, tylko idziemy do kogoś, kto się na tym zna.

W pracy z dziećmi ogromne znaczenie ma współpraca z rodzicami — to Wy jesteście z dzieckiem na co dzień i to Wasze zaangażowanie jest kluczowe w procesie zmiany.

Jak wygląda pierwsza wizyta?

Pierwsze spotkanie to wstępna konsultacja — rozmowa, a nie egzamin ani ocena Waszego rodzicielstwa. Trwa 50 minut. Rozmawiamy o trudności, z jaką przychodzicie, o tym, od kiedy trwa i jak wpływa na życie rodziny. Dopiero potem wspólnie ustalamy, co będzie najlepszym wsparciem: konsultacje dla rodziców, terapia indywidualna, zajęcia grupowe czy diagnoza.

Nasza zasada jest prosta: najpierw rozumiemy, potem pomagamy. Nie zaczynamy od gotowej recepty.

Jak przygotować dziecko do wizyty?

• Powiedz prawdę — dokąd idziecie i po co. Dzieci wyczuwają tajemnice i wtedy bardziej się boją.
• Nie strasz i nie karz wizytą — psycholog to nie kara za zachowanie.
• Użyj prostego języka — np. „Idziemy do pani, która pomaga dzieciom, kiedy jest im trudno”.
• Nie obiecuj, czego nie wiesz — np. że to będzie jedno spotkanie.
• Zadbaj o siebie — Twój spokój jest dla dziecka najlepszą informacją, że to bezpieczne miejsce.

Najczęstsze pytania